Article

09.10.2016

Variabel loon: motiverend, zegt u?

Premies en bonussen zouden goed zijn voor de motivatie. Als 90% van de bedrijven het doet, moet het wel waar zijn ... Of niet? Enkele onderzoeksresultaten zetten die hypothese op losse schroeven.

Systemen van variabele verloning (commissies, bonussen, winstdeling, gratis aandelen ...) zijn gelinkt aan het behalen van kwalitatieve en/of kwantitatieve doelstellingen en hebben betrekking op korte-termijn-realisaties. Een beetje het principe van straffen en belonen.

Is er een verband tussen verloning en prestaties?

Sommigen vinden dat variabele verloning loontrekkenden motiveert en hen beter doet presteren. Niets is minder waar, zeggen anderen die daarvoor harde bewijzen beweren te hebben.

De talrijke onderzoeken naar het onderwerp gaan ver terug in de tijd, tot in de jaren 40 van de vorige eeuw zelfs.  Veel testresultaten liggen echter zwaar onder vuur:

  • Tastbare beloningen (zoals geld) zouden de intrinsieke motivatie negatief beïnvloeden. Dat beweren de universiteiten van Rochester en McGill op basis van een meta-analyse. De stelling wordt in grote lijnen bevestigd door de onderzoekers van de London School of Economics, die maar liefst 51 studies over het onderwerp onder de loep namen.
  • Sterker nog, volgens een meta-analyse van bijna 200 studies aan de universiteit van Indiana bestaat er geen correlatie tussen de prestaties in een onderneming en een alternatief systeem voor toegang tot kapitaal. En het wordt zelfs erger: het onderzoek suggereert een verband tussen het geven van werknemersopties (stock-options) en financiële fraude!

In de eerste plaats voor het plezier

  • Hoe sterker de intrinsieke motivatie, des te meer de 'beloningen' hun doel voorbij schieten. Geld als externe beloning voor een activiteit, neemt de interesse in die activiteit weg. Dat is de conclusie van Edward Deci (universiteit van Rochester en McGill), die beweert dat we in de eerste plaats voor ons plezier werken: "We doen dingen vooral voor de dingen op zich, omdat ze ons toelaten om vooruitgang te boeken of om een bepaald doel te bereiken, in overeenstemming met onze waarden."
  • Externe beloningen zijn nefast voor onze creativiteit. Dat is de conclusie van een studie van de universiteit van Harvard, die de werken van professionele kunstenaars met elkaar vergeleek. Sommige van die werken waren gemaakt op bestelling, andere niet. De werken waaraan geen beloning gekoppeld was, maar die technisch gezien evenwaardig waren, scoorden heel wat beter op creatief vlak.

Individueel tegenover collectief

  • Het wordt helemaal absurd wanneer je geïndividualiseerde variabele verloning voorziet in een omgeving waar prestaties het resultaat zijn van een goede samenwerking. Dat is het geval bij de fictieve voetbalspeler die auteur Maya Beauvallet beschrijft. Als de speler passes geeft, wordt de bal vaak onderschept door de tegenstanders. Neemt de kans op een premie daarmee af? Dan zal dat ertoe leiden dat hij helemaal geen passes meer geeft.
  • Individuele prestatiecriteria vervangen door collectieve criteria dan maar? Zo eenvoudig is het niet, omdat er een averechts effect kan optreden. Testpersonen die het sterkst reageren op een individuele incentive, presteren immers minder dan anderen als die beloning wordt omgezet in een collectieve incentive.

Moraal van het verhaal?

Een variabele verloning is vooral motiverend voor medewerkers die eenvoudige instructies moeten volgen, voor lage of zeer lage profielen en in landen met een lage levensstandaard.  Hetzelfde geldt voor commerciële functies.

Jean François Zobrist, vroegere verantwoordelijke van het toeleveringsbedrijf voor de auto-industrie FAVI, dat erom bekend staat zich 'bevrijd' te hebben (onder andere van hiërarchische niveaus), zegt daarover het volgende: "Een individuele premie is als een been dat je aan een hond geeft, iets dat blijk geeft van wantrouwen, terwijl een loonsverhoging een onomkeerbaar vertrouwen uitstraalt."

(Bron: www.hbrfrance.fr)

Discover More

Contact
Close

Contact

Klachten

Zou u onderstaande vragen kunnen beantwoorden? Zo kunnen wij uw aanvraag sneller en op een meer geschikte manier behandelen. Alvast bedankt.

Is uw onderneming/organisatie klant bij BNP Paribas Fortis?

Mijn organisatie wordt bediend door een Relationship Manager:

Uw boodschap

Bedankt

Uw bericht is verzonden.

We antwoorden u zo snel mogelijk.

Terug naar de huidige pagina›
Top