Article

23.05.2019

Hoe gaat jouw bedrijf om met geopolitieke risico's?

William De Vijlder, Group Chief Economist van BNP Paribas, zoomt in op de toenemende geopolitieke onzekerheid.

Iedereen is het erover eens: de toenemende handelsspanningen, de stijgende invoertarieven en de verstrakking van het monetaire beleid van de VS deden de wereldeconomie in de tweede helft van vorig jaar steeds duidelijker vertragen. Hoewel er nog tal van andere oorzaken zijn. In Europa speelde de onzekerheid omtrent de brexit mee, naast sectorspecifieke kwesties zoals de nieuwe emissienormen voor de automobielsector. En er was onzekerheid op verschillende vlakken: over de economie (de internationale gevolgen van de Chinese vertraging), over het economisch beleid (het monetaire beleid van de Federal Reserve), over de politieke beslissingen (zachte of harde brexit, Italiaanse begroting) en over de geopolitiek (de toenemende handelsspanningen tussen China en de VS lijken immers om meer te draaien dan het bilaterale handelstekort).

Geopolitieke onzekerheid neemt toe

Onderzoek van de media-aandacht voor geopolitieke spanningen toont aan dat de geopolitieke onzekerheid sinds de eeuwwisseling gemiddeld hoger is dan in de jaren negentig. Het hogere gemiddelde heeft te maken met de frequentere onzekerheidspieken, veroorzaakt door gebeurtenissen zoals 9/11, de oorlog in Irak, de Arabische lente, de Krim, Syrië, terroristische aanslagen enzovoort. Deze gebeurtenissen wijzen erop dat de geopolitiek nu een breed scala aan onderwerpen omvat en veel verder gaat dan het oude concept van hoe landen hun macht internationaal projecteren en reageren op het gedrag van andere landen.

Uit empirisch onderzoek blijkt dat een toename van de geopolitieke risico's weegt op de industriële productie, de tewerkstelling, de internationale handel en het consumentenvertrouwen. En waar bepaalde gebeurtenissen een kortstondige economische impact kunnen hebben, omdat de onzekerheid na een piek vrij snel afneemt, kunnen geopolitieke bedreigingen (zonder dat er per se iets moet voorvallen) tot een aanhoudende toename van de onzekerheid leiden en dus een langduriger effect hebben. Het moeizaam oplossen van de onzekerheid (“hoe lang moeten we nog wachten tot we de uitkomst kennen?”) is duidelijk zichtbaar in de reacties op het uitstel van de brexit-deadline.

Topprioriteit of niet?

De krantenberichten over geopolitieke risico's mogen dan talrijk zijn, te oordelen naar de analyse in het Global Risks Report 2019 van het World Economic Forum zijn bedrijven de laatste jaren bezorgder over de klimaatverandering en cyberaanvallen. Bij de beoordeling van hun waarschijnlijkheid en impact scoren deze kwesties bovengemiddeld, terwijl geopolitieke kwesties rond het gemiddelde zitten. Maar dat is genoeg om ervoor te zorgen dat bedrijven er bijzondere aandacht aan besteden, gezien de macro-economische tegenwind die langdurige onzekerheid teweegbrengt en de mogelijke niet-lineaire gevolgen van risicogebeurtenissen. Een complexe problematiek dus, maar de voornaamste vragen bij onzekerheid zijn toch: hoe kunnen we ze monitoren, wat is onze blootstelling en hoe gaan we ermee om. De follow-up is het gemakkelijkste aspect van de drie, want aan onderzoek over geopolitieke thema's is geen gebrek. Er zijn zelfs hoogwaardige, op media gebaseerde onzekerheidsindicatoren gratis beschikbaar op het internet.

“De spanningen tussen de VS en Turkije in de zomer van vorig jaar waren van korte duur, maar ze herinneren ons eraan dat ondernemingen van tevoren moeten bepalen hoe ze met kortstondige of aanhoudende verhogingen van geopolitieke risico's omgaan.” William De Vijlder, Group Chief Economist, BNP Paribas

Rechtstreekse en onrechtstreekse blootstelling

De beoordeling van de blootstelling is al complexer, met name wanneer het gaat om onrechtstreekse blootstelling. Bovendien moeten we niet alleen beoordelen welke geopolitieke bedreigingen of gebeurtenissen een impact kunnen hebben op ons bedrijf, maar ook, en dit is moeilijker, in welke mate. Bij rechtstreekse blootstelling gaat het om de volgende vragen:

  • Heeft de geopolitieke onzekerheid invloed op hoe en waar we produceren (welke grondstoffen, welke intermediaire inputs, hoe complex is de waardeketen wereldwijd)?
  • Heeft ze invloed op de markten waarin we verkopen?
  • Heeft ze invloed op onze financieringskosten, onze toegang tot financiering, het gebruik van onze liquiditeitstroom, de repatriëring van buitenlandse winsten?

Bij de analyse van onrechtstreekse blootstelling zijn de vragen uiteindelijk dezelfde, maar de kanalen zijn verschillend, complexer en dus moeilijker om te beoordelen. De globalisering heeft bedrijven in staat gesteld om hun klantenbestand te verbreden en hun kostenbasis te verlagen, maar men kan met een lichte overdrijving stellen dat ze daardoor om het even waar getroffen kunnen worden, door om het even wat. Wanneer de VS en China onderhandelen over handel, kan dit voor andere landen gevolgen hebben wanneer het handelsverkeer erdoor wordt verlegd (het onschuldige-omstandersyndroom). Er kan ook sprake zijn van politieke besmetting, wanneer onrust zich van een bepaald land uitbreidt naar andere landen die met soortgelijke problemen kampen. Financiële markten kunnen fungeren als versneller of als transmissiekanaal. De steeds hardere toon tussen de VS en Turkije in de zomer van vorig jaar heeft internationale investeerders verontrust en bijgedragen tot de aanzienlijke verzwakking van de Turkse lire. Het zorgde ook voor bezorgdheid over de financiële besmetting van andere valuta's van opkomende markten. Uiteindelijk waren de spanningen van korte duur, maar ze herinneren ons eraan dat we van tevoren moeten bepalen hoe we met kortstondige of aanhoudende verhogingen van geopolitieke risico's omgaan.

Blootstelling aanvaarden, er actief iets mee doen of vermijden

'Omgaan met' kan veel dingen betekenen: dat we het gewoon als een feit van het leven accepteren, dat we een robuuste strategie opbouwen die expliciet rekening houdt met onzekerheid, of dat we blootstelling eraan gewoonweg vermijden.

Aanvaarding van de blootstelling zou zinvol kunnen zijn als de financiële impact van risico's eerder beperkt zou zijn. De kosten van langdurige onzekerheid kunnen opgevangen worden door een voldoende hoge rentabiliteit van het geïnvesteerd vermogen aan te houden voordat geld wordt belegd.

Het vermijden van blootstelling kan gerechtvaardigd zijn als de afweging tussen rendement en (staart)risico nadelig lijkt, als het te veel de aandacht zou trekken van aandeelhouders of crediteuren, als er aantrekkelijke alternatieven voor de groei van de onderneming beschikbaar zijn, enzovoort. 'Vermijden' kan ook betekenen: 'wachten om een beslissing te nemen over een investering, maar hierbij rijst de vraag wat de opportuniteitskosten zijn van het wachten. Als een bedrijf overweegt om een fabriek in het Verenigd Koninkrijk te bouwen vóór het brexitreferendum, zijn er dan opportuniteitskosten verbonden aan het afwachten van het type brexit als er alternatieve locaties buiten het VK beschikbaar zijn? Als het waar is dat 'time is money', dan draait wachten duur uit.

De optie om een robuuste strategie op te bouwen, is de interessantste en meest uitdagende. Deze gaat uit van de vaststelling dat we actief zijn (of moeten worden) in een land (bijvoorbeeld omdat het een grote markt is of om concurrentieel te blijven), maar dat dit de blootstelling aan geopolitieke risico's kan verhogen. Bij het ontwerpen van een robuuste strategie worden verschillende scenario's geanalyseerd en uiteindelijk moet de gekozen aanpak werken in diverse omgevingen. Zonder optimaal te zijn in een specifiek geval, gewoon omdat we bij beslissingen rond onzekerheid (per definitie) niet in staat zijn om op een bepaald scenario te anticiperen. Door de geopolitieke risico's voortdurend te monitoren, is het mogelijk om zo nodig corrigerende maatregelen te plannen.

Hoe gaat uw bedrijf om met geopolitieke risico’s? Bracht u ze al voldoende in kaart? Volg voor meer info de blog van blog van William De Vijlder of abonneer u aan onze economische publicaties.
Article

24.01.2018

Risicobeheer bij export altijd binnen handbereik

De mobiele applicatie Credendo helpt bedrijven om beter om te gaan met export risico's en biedt informatie over de verschillende wereldmarkten.

Dat export belangrijk is voor de economische dynamiek van bedrijven - en dan voornamelijk kmo's - hoeven we u niet meer te vertellen. Toch kunnen de onzekerheden die vaak gepaard gaan met internationalisering bepaalde bedrijven afschrikken om de stap naar export te zetten. De mobiele applicatie Credendo heeft daar de oplossing voor.

Export: kansen grijpen

We leven vandaag in een wereld waarin de globalisering steeds verder oprukt en digitale tools almaar meer de bovenhand nemen. In die wereld denken veel bedrijven er vroeg (en soms zelfs heel vroeg) of laat aan om ook buitenlandse markten te veroveren. En terecht! Export is immers een mooie gelegenheid om buiten de grenzen van de Belgische markt te treden en dus uw omzet een stevige boost te geven, schaalvoordelen te creëren, nieuwe afzetmarkten te verkennen of te genieten van voordelen op het vlak van werkgelegenheid en innovatie. De grootte van uw bedrijf is hierbij niet van belang, ook al zien we dat vooral grote bedrijven het meest actief zijn als het om export gaat.

Lees zeker ook het rapport van de FOD Economie over de exportprestaties van de Belgische kmo’s.

Toenemend optimisme

Bedrijven worden steeds minder terughoudend en zullen zich overigens ook in de toekomst steeds meer aangetrokken voelen tot internationalisering. Dat zegt althans de exportbarometer van Credendo en Trends-Tendances. Die geeft aan dat 80% van de Belgische bedrijven uitgaat van een toename van de export in de komende jaren. Dat optimisme wordt wel lichtjes afgeremd door de vrees voor de invoering van protectionistische barrières op verschillende plaatsen in de wereld. Naast die angst zijn er uiteraard ook nog de klassieke redenen die de export afremmen, zoals de verschillen in wetgeving, het hogere risico op wanbetalers, de politiek-economische onzekerheid in het land van bestemming en de zware administratieve formaliteiten.

Credendo: een nieuwe exporttool

Een nulrisico bestaat niet. En al zeker niet wanneer we het hebben over zakendoen in het buitenland. Daarom ontwikkelde de Europese kredietverzekeringsgroep Credendo een app die belooft "onzekerheden om te zetten in opportuniteiten". Hoe precies? U installeert de app op uw smartphone en kiest er bijvoorbeeld voor om (op lange termijn) te exporteren vanuit België naar Portugal. U ontvangt meteen een up-to-date en quasi-realtime beoordeling van de risico's voor eender welk land of continent. In een oogwenk hebt u toegang tot verschillende belangrijke risicoparameters, kunt u waarschuwingen instellen per land of sector of ontvangt u risicoanalyses en gedetailleerde thematische studies, bijvoorbeeld over de economie in de opkomende landen. De voornaamste troef van deze oplossing is dat ze informatie verschaft (en verzendt naar aangepaste oplossingen) vanuit het standpunt van de uitvoerder. Leuk extraatje: de app is volledig gratis!

Meer informatie over de internationalisering van kmo's? De FOD Economie stelde een interessante brochure samen met als titel "Internationale ontplooiing van de kmo's: duidelijke vaststellingen, operationele maatregelen".

Article

01.06.2018

Internationale markten veroveren? Doe het in alle veiligheid

Uw bedrijf wil internationaal gaan? Weet dan dat u niet alleen nieuwe markten zult veroveren, maar ook nieuwe risico's zult tegenkomen. Een verwittigd ondernemer is er twee waard, dus u bereidt zich best zo goed mogelijk voor!

Grote afstanden maken de zaken vaak een stuk complexer. Dat is niet alleen in de liefde zo, maar ook in de zakenwereld. De wereld wordt steeds kleiner en dus is het essentiëler dan ooit dat uw bedrijf ook internationaal gaat denken. Zeker in een exportparadijs als België. Voor deze strategische stap is echter een gepaste aanpak nodig, zodat uw internationale veroveringstocht ook een echt succes wordt. Of u nu fysiek of virtueel internationaal gaat, naast de u al bekende lokale risico's zullen er ook een aantal nieuwe opduiken. Denk maar aan de gevaren rond transport, wisselkoersrisico's, een slechte kennis van de regionale regelgeving, culturele of ethische verschillen of problemen met wanbetalers en internationale inningen. Om de impact van deze risico's op uw business te beperken, neemt u maar beter de nodige voorzorgen en schetst u de beste weg naar uw internationale klanten.

Welke bestemming?

Hebt u voor een bepaald continent of land gekozen? Dan is dat uiteraard omdat het voor u commercieel interessant is. U kent uw business als geen ander en bent ervan overtuigd dat het zal werken. Maar voor u de stap zet, neemt u beter eerst wat afstand om het risico van het land in kwestie te analyseren. Denk hierbij aan de geopolitieke situatie (een embargo kan rampzalig zijn voor uw project), de sociaal-economische context en de lokale politiek. Het zou bijvoorbeeld niet de eerste keer zijn dat verkiezingen een land uit evenwicht brengen.

Hebt u voldoende lokale kennis?

Het lijkt misschien onbelangrijk, maar de cultuur en de tradities van een land hebben een grote invloed op de manier van handel drijven. Ook in een geglobaliseerde wereld! Houd dus niet alleen rekening met de verwachtingen van de markt en de slaagkansen van uw product, maar ook met de cultuurverschillen die uw business kunnen beïnvloeden. Japanse bedrijven hanteren immers niet dezelfde aanpak als Chileense. Vraag dus zeker advies bij een vertrouwenspersoon die de regio door en door kent.

Aan het ergste gedacht?

Een waardevolle tip, zeker wanneer het land dat u hebt gekozen een andere munteenheid dan de euro gebruikt. De koersen van vreemde valuta schommelen voortdurend. Resultaat: misschien moet u uw bedragen omzetten in minder gunstige omstandigheden dan voorzien? Zorg dus voor een efficiënt wisselbeleid (stabiliseer uw winstmarges, houd uw financiën onder controle, verzacht eventuele negatieve effecten, enz.) en kies voor de juiste dekking, aangepast aan uw situatie.

Hoe schat u uw buitenlandse klanten in?

Na een grondige analyse van de context kunt u nagaan hoe betrouwbaar uw klant is. Hoe zit het met zijn financiële situatie, zijn historiek (onder meer op het vlak van betalingen), zijn solvabiliteit, enz.? Geen makkelijke klus, maar wel bepalend om betaalachterstanden te voorkomen. Die kunnen u immers zeer duur komen te staan! Twijfels? Zorg dan dat u correct verzekerd bent. Een extra kost die zeker de moeite waard is om te vermijden dat u zich in een gevaarlijk (én duur) avontuur van internationale inningen moet storten. Komt u toch in een hachelijke situatie terecht? Dan kunt u maar beter een beroep doen op een lokale contactpersoon. Weet tot slot dat er in Europa een betalingsbevelprocedure bestaat.

Alles voldoende aangepast?

Een van de voornaamste risico's bij internationale handel is het transport (verlies, diefstal, ongevallen, inbeslagneming, besmetting, enz.). Daarbij komen ook nog de douaneformaliteiten. Zodra uw goederen verzonden zijn, hebt u er zelf geen controle meer over en moet u uw transporteurs dus op gepaste wijze de verantwoordelijkheid geven. Dat kunt u onder meer via een aangepaste dekking en verzekering, maar ook via verschillende procedures die u kunt opstarten bij een geschil. Doorgaans moet u uw contracten herbekijken en aanpassen, niet alleen met de transportbedrijven maar ook met uw buitenlandse klanten. Bepaal duidelijk de voorwaarden die van toepassing zijn (betaaltermijnen, wisselkoersen, schadevergoedingen, enz.) en voeg (realistische) clausules toe om uw belangen veilig te stellen.

Article

18.04.2016

Hoe gaan frauders te werk? Een overzicht van de meest gebruikte technieken

Georganiseerde en professionele fraude komen niet alleen steeds vaker voor, fraudeurs gaan ook alsmaar subtieler, stoutmoediger en gesofisticeerder te werk. Zeker als ze de financiële transacties van organisaties willen treffen.

De fraudeurs hebben een heel arsenaal technieken ter beschikking. Dit zijn de belangrijkste fraudewapens:

Valse overschrijvingen

Fraudeurs versturen valse 'manuele' overschrijvingen – dus papieren overschrijvingen, brieven of faxen – naar de bank van een organisatie. De handtekeningen op deze betalingsopdrachten zijn perfect nagemaakt en nauwelijks van het origineel te onderscheiden.

Vervalste facturen

Echte facturen worden onderschept en vervalst voordat ze de debiteur of de bank bereiken. Dat gebeurt bij de postdiensten of bij de organisatie zelf, die dan het slachtoffer is van interne fraude.
Vervolgens veranderen de fraudeurs het rekeningnummer van de begunstigde. Voor facturen gebeurt dat soms aan de hand van een sticker met de vraag om voortaan op een nieuw rekeningnummer te betalen ,vandaar de naam stickerfraude. Ook apparaten en speciale software kunnen 'perfecte' vervalsingen creëren.

Social engineering en phishing

 Deze fraudevorm berust op manipulatie: de fraudeurs proberen hun slachtoffers te misleiden om hen er zo toe aan te zetten bepaalde verrichtingen uit te voeren – in de meeste gevallen overboekingen van geld. Om hun opdrachten echt te laten lijken, verzamelen ze eerst namen, rechtstreekse telefoonnummers, rekeningsaldi, lijsten van bestellingen of van klanten, enz.
Het bijeensprokkelen van deze gegevens gebeurt meestal via publieke websites, sociale media of zelfs door niet-versnipperde documenten uit de vuilnisbakken van een organisatie te halen. Soms nemen de fraudeurs echter ook contact op met het slachtoffer zelf. Dat doen ze bijzonder overtuigend, bijvoorbeeld door zich uit te geven voor een directielid of een collega uit een buitenlandse vestiging van de organisatie. Dit type fraude brengt vaak zware verliezen met zich mee, soms met extra schade op het vlak van solvabiliteit en de capaciteit om kredieten terug te betalen.
Phishing is een specifieke subvorm van social engineering waarbij criminelen, hoofdzakelijk via e-mail, naar persoonlijke gegevens 'vissen' om in een later stadium geld van een bankrekening te stelen. Meestal gebeurt dat door in te spelen op 'angstgevoelens': uw geheime is zogezegd code vervallen of uw rekening wordt afgesloten als u niet onmiddellijk reageert. De criminelen bellen zelfs vaak slachtoffers opom hen te 'begeleiden' ('vishing' genoemd).
Waar phishing vooral gekend is van de massamailings – een grote groep mensen ontvangt dezelfde, vaak eerder amateuristisch gepersonaliseerde mail – merken we nu ook een verschuiving op richting 'spear phishing'. Daarbij viseren de fraudeurs een heel beperkt aantal slachtoffers, nadat ze intensief persoonlijke informatie hebben verzameld om hun boodschap zo geloofwaardig mogelijk te laten overkomen. Het spreekt voor zich dat deze slachtoffers voor de fraudeurs een 'lucratief' doelwit zijn: bij welstellende particulieren of bij bedrijven is de potentiële buit veel groter.

Hacking

Hackers installeren ongemerkt een virus in uw computer. Dit programma verzamelt allerlei gegevens en observeert uw doen en laten. De hacker krijgt een seintje zodra u online bankiert. Hij kan vervolgens een pop-up op uw scherm laten verschijnen om u ertoe aan te zetten een betalingsopdracht te bevestigen of uw geheime code mee te delen.
Hackers plegen steeds vaker 'multikanalenfraude', waarbij ze u opbellen tijdens uw sessie internetbankieren en u om vertrouwelijke gegevens vragen.

Infiltratie

Dit is een nieuwe maar onrustwekkende fraudetechniek. Een handlanger van de fraudeurs laat zich aanwerven door de geviseerde organisatie en maakt er zich vertrouwd met de betalings- en controleprocedures. Na enkele maanden voert deze 'slapende fraudecel' dan één of meerdere grote betalingen uit naar een rekening van de fraudeurs, om vervolgens met de noorderzon te verdwijnen.

Article

18.04.2016

Helft Belgische bedrijven onvoldoende beveiligd tegen cyberaanvallen

Uit de Global Information Security Survey blijkt dat 1 Belgische onderneming op 2 zichzelf niet in staat acht om gesofisticeerde cyberaanvallen op te sporen.

De jaarlijkse Global Information Security Survey peilt naar de cyberbeveiliging van  1.755 organisaties uit 67 landen, waaronder 56 Belgische. De resultaten voor ons land zijn op zijn minst alarmerend te noemen: de helft van de bevraagden denkt vandaag niet in staat te zijn om een gesofisticeerde cyberaanval op te sporen, terwijl volgens 88% de architectuur voor informatiebeveiliging niet volledig beantwoordt aan de behoeften van hun organisatie.

De bevraagden zijn het meest beducht voor cyberaanvallen door criminele organisaties (54%), hacktivisten (54%), hackers die op eigen houtje handelen (53%) en – opvallend – eigen werknemers (40%). Ook phishing en malware staan hoog op het lijstje met mogelijke dreigingen.

Vijf voor twaalf

Hoewel de respondenten beseffen dat cyberfraude steeds gesofisticeerder wordt en het gevaar in vele hoeken schuilt, heeft minder dan de helft een team voor informaticabeveiliging. De reden is simpel: de overgrote meerderheid van de bevraagden geeft aan niet over gekwalificeerde medewerkers te beschikken en/of moeite te hebben dergelijke profielen aan te trekken.

27% analyseert geen cyberbedreigingen, terwijl 21% niet eens aan identiteits- en toegangsbeheer doet. De digitale poort staat met andere woorden wagenwijd open voor misbruik. Een inhaalbeweging op het vlak van beveiliging dringt zich dan ook op.

(Bron: EY en de Tijd)

Discover More

Contact
Close

Contact

Klachten

Zou u onderstaande vragen kunnen beantwoorden? Zo kunnen wij uw aanvraag sneller en op een meer geschikte manier behandelen. Alvast bedankt.

Is uw onderneming/organisatie klant bij BNP Paribas Fortis?

Mijn organisatie wordt bediend door een Relationship Manager:

Uw boodschap

Typ de code die in de afbeelding wordt getoond:

captcha
De Bank verwerkt uw persoonsgegevens overeenkomstig de Privacyverklaring van BNP Paribas Fortis NV.

Bedankt

Uw bericht is verzonden.

We antwoorden u zo snel mogelijk.

Terug naar de huidige pagina›
Top