Article

08.08.2016

Het Schuldschein: Duitse export voor de financieringsmarkt

Duitsland en Oostenrijk waren in 2015 samen goed voor 85% van de Schuldscheinmarkt. Maar ook in andere Europese landen, inclusief België, groeit de belangstelling.

Schuldschein: het woord klinkt door en door Duits. Bij onze oosterburen bestaat het product inderdaad al decennia, en er zijn zelfs voorlopers die al een paar eeuwen geleden hun deugdelijkheid bewezen. Vroeger kwamen de uitgevers vooral uit de overheid, op alle niveaus. De federale staat, de Bundesländer en de gemeenten financierden er investeringen mee, kredietinstellingen gebruikten Schuldschein onder andere bij herfinancieringsprogramma’s.

Recent gebruiken ook steeds meer bedrijven Schuldscheine om geld op te halen. Traditioneel gaat het om Duitse mid-capbedrijven die niet op de beurs genoteerd zijn. De laatste jaren hebben ook grotere, beursgenoteerde ondernemingen de weg naar de Schuldschein-markt gevonden.

Wat is nu een Schuldschein? Het is een kredietovereenkomst, rechtstreeks afgesloten tussen een schuldemittent en een investeerder, waarbij een bank de operatie structureert. De emittent geeft verhandelbare effecten uit die de terugbetalingsvordering vertegenwoordigen, in ruil voor het lenen van een geldbedrag door een belegger, op middellange of lange termijn.

Wat zijn de belangrijkste verschillen met andere vormen van marktfinanciering?

  1. Schuldschein vs. klassiek investeringskrediet In vergelijking met een klassiek investeringskrediet zijn de schuldvorderingen van een Schuldschein-overeenkomst meer liquide. Ze kunnen net als financiële effecten onder verschillende beleggers circuleren.
  2. Schuldschein vs. gesyndiceerd krediet In vergelijking met een gesyndiceerd krediet zijn de schuldeisers niet met elkaar verbonden. Voor beslissingen is dus geen meerderheid vereist.
  3. Schuldschein vs. obligatie-uitgifte In vergelijking met een obligatie-uitgifte wordt het effect niet dagelijks geherwaardeerd, dus ook de boekhouding is anders.

Corporate Schuldschein-volume per land

(Bron: Thomson Reuters LPC)

Tot voor een aantal jaren bestond het Schuldschein niet buiten de Duitstalige landen. Ook vandaag domineren Duitse en Oostenrijkse bedrijven nog de markt. In 2014 namen Duitse bedrijven 69% van het volume voor hun rekening, in 2015 groeide dat aan tot 75%. Schuldscheine uitgegeven door Duitse bedrijven waren goed voor 8,3 miljard EUR in 2014 en voor 15,2 miljard EUR in 2015. Wat het afgelopen jaar betreft, wordt het plaatje wel wat vertekend door enkele zeer grote transacties, vindt Raoul Heßling, Schuldschein-expert van BNP Paribas:  

“2015 was een uitzonderlijk jaar met drie zeer grote Duitse Schuldschein-transacties. Die waren samen goed voor meer dan een vijfde van het totale uitgegeven volume. Maar het is best mogelijk dat het aandeel van andere Europese landen in de komende jaren meer stijgt dan dat van Duitsland. In Frankrijk is het systeem bijvoorbeeld al goed ingeburgerd: dat land was in 2014 en 2015 goed voor respectievelijk 8% en 7% van de markt. Nederland steeg in die periode van 1% naar 2%, België van 0% naar 1%. De algemene trend is duidelijk: internationalisatie. Schuldschein blijft wel een typisch Europees verhaal. Ik zie het uitgroeien tot de Europese tegenhanger van private placement in de Verenigde Staten.”

Article

08.08.2016

Schuldschein steeds populairder als financieringsmiddel. Waarom is dat?

2015 was met 20,2 miljard EUR een recordjaar voor corporate Schuldschein - een stijging met 67% in vergelijking met 2014. En 2016 kan nog beter worden. Vanwaar dat succes?

De markt voor ‘Schuldscheindarlehen’ (Schuldschein-leningen) aan private ondernemingen is de laatste jaren flink gegroeid. In het zog van de financiële crisis is die groei behoorlijk turbulent verlopen, met een paar opvallende pieken. 2008 was zo’n piekjaar, met net geen verdubbeling van het volume in vergelijking met 2007. Het record van 2008 sneuvelde vorig jaar, met een volume van 20,2 miljard EUR. Ook 2016 schoot opnieuw snel uit de startblokken. Raoul Heßling, Schuldschein-expert van BNP Paribas:

“We verwachten in het eerste kwartaal een volume van meer dan 5 miljard EUR, met een mooie mix van grote en kleine ondernemingen, zowel in Duitsland als daarbuiten. Als de trend aanhoudt, wordt 2016 nog beter dan 2015.”

Annual Corporate Schuldschein Volume and Deal Flow

(Bron: Thomson Reuters LPC)

De belangrijkste reden voor die recordjaren? Dat is vooral de volatiliteit van de obligatiemarkt. 2008 was op dat vlak een moeilijk jaar, met veel economische nervositeit en het faillissement van Lehman Brothers. Raoul Heßling:

“De Schuldschein-markt is zeer stabiel en heeft weinig last van dat soort van volatiliteit. Het systeem wordt normaal gebruikt door niet op de beurs genoteerde mid-capbedrijven. Door de moeilijke omstandigheden in 2008, waarbij de obligatiemarkt een tijdlang zo goed als stil lag, merkten sommige bedrijven dat Schuldschein een goed alternatief kon zijn. Dan denk ik aan namen als BMW, Daimler, Siemens en Deutsche Telekom. Daardoor schoot het volume in 2008 omhoog naar ongeveer 19 miljard EUR.”

In 2009 was het allerergste leed geleden. De obligatiemarkt trok weer aan en Schuldschein keerde naar zijn normale volume en gebruikers terug. Van 2010 tot en met 2014 schommelde het volume rond de gebruikelijke 10 miljard EUR en maakten vooral mid-capbedrijven er gebruik van. En toen kwam de piek van 2015. Raoul Heßling:

“Met meer dan 20 miljard EUR was dat een nieuw recordjaar. Ik zie verschillende redenen. Om te beginnen raakt het Schuldschein steeds beter bekend als financieringstool, zowel bij emittenten als bij investeerders. Ten tweede is er het afgelopen jaar veel merger & acquisition-activiteit geweest. Nogal wat bedrijven vonden in Schuldscheine een vlotte manier om daarvoor geld op te halen. Ten derde kregen we in de tweede helft van het jaar opnieuw te maken met een volatiele obligatiemarkt, waardoor beursgenoteerde bedrijven zich opnieuw op de Schuldscheinmarkt begaven. ZF Friedrichshafen, een wereldspeler in de automobielsector, was bijvoorbeeld goed voor een recorddeal van 2,2 miljard EUR, Daimler en Mann+Hummel waren elk goed voor 1,1 miljard EUR.”

2016 lijkt op weg om 2015 te evenaren of te overtreffen. Wordt dit het nieuwe normaal voor het Schuldschein? Raoul Heßling blijft voorzichtig: “Ik durf geen voorspellingen te doen.”

Grootste deals van 2015

Rank

Borrower

Industry

Deal Size (€)

1

ZF Friedrichshafen

Automotive

2,206,500,000

2=

Daimler

Automotive

1,100,000,000

2=

Mann+Hummel

Manufacturing

1,100,000,000

4

Steinhoff

Wholesale

650,000,000

5

Körber

Services

600,000,000

6=

Symrise

Chemicals

500,000,000

6=

Asklepios

Healthcare

500,000,000

8

Gerresheimer

Manufacturing

425,000,000

9

Hamburger Energienetze

Utilities

329,000,000

10

Orpea

Healthcare

310,500,000

(Bron: Thomson Reuters LPC)

Article

08.08.2016

De troeven van het Schuldschein: eenvoudig, flexibel en op verzoek ook discreet

Discretie is een belangrijke troef van het Schuldschein. Het product is bovendien snel, flexibel en licht op het vlak van documentatie.

Wat veel Duitse bedrijven al eeuwenlang waarderen in het Schuldschein, is de discretie. Mid-cap- of familiebedrijven hebben niet altijd graag dat er in de media grote koppen verschijnen over hun financiële transacties. Een Schuldschein is een kredietovereenkomst die rechtstreeks tussen een kredietnemer en een investeerder wordt afgesloten. Wil het bedrijf er een publicitair slaatje uit slaan, dan mag dat. Maar op eenvoudig verzoek kan de deal ook heel discreet afgehandeld worden.

Naast de privacy heeft het Schuldschein nog andere troeven:

  • Het is een efficiënte manier voor bedrijven om hun investeringsbasis te diversifiëren, weg van de traditionele partnerbank.
  • Het Schuldschein laat toe om de kapitaalmarkt aan te spreken zonder zware processen en voorwaarden op het vlak van rating. De investeerders maken zelf hun analyse.
  • De documentatie verbonden aan een Schuldschein-overeenkomst is minder dwingend dan de documentatie van een obligatielening. Ze kan dan ook eenvoudig en summier zijn. Vijftien pagina’s is geen uitzondering, zeker voor een Schuldschein met een laag risicoprofiel (bijvoorbeeld van een emittent uit de publieke sector).
  • Een Schuldschein is ook flexibel: het kan op maat gemaakt worden van eenvoudige leningen, maar ook van complex gestructureerde deals. Het Schuldschein kan zich aanpassen aan de bestaande financieringsinstrumenten die de onderneming al heeft en de zekerheden en de covenants overnemen.
  • De transactie kan snel geregeld worden.
  • Er wordt geen minimumvolume verwacht. Op de aandelenmarkt loopt dat al snel op tot 500 miljoen EUR. Bij het Schuldschein gaat het in de richting van 100 à 150 miljoen EUR, al zijn 50 of 300 miljoen EUR evengoed mogelijk.
  • Het Schuldschein is ook flexibeler dan de aandelenmarkt. Zo kan het bedrag eventueel verdeeld worden over verschillende looptijden en valuta. De looptijden kunnen bijvoorbeeld in parallel op 3, 5, 7 en 10 jaar geplaatst worden. Die schijven moeten dan om de twee jaar geherfinancierd worden, waardoor men minder afhankelijk is van de marktomstandigheden op het moment. Dat biedt een antwoord op de problematiek van de bullet-aflossing, die in de aandelenmarkt wel speelt.

Looptijden lopen op

De laatste jaren lopen de looptijden voor Schuldschein op. In 2012 waren looptijden van minder dan 3 jaar goed voor 17% van de markt en looptijden van meer dan 7 jaar voor 19%. In 2015 was dat respectievelijk 8% en 34%. Het gemiddelde is tegenwoordig 6,6 jaar.

(Bron: Thomson Reuters LPC)

De investeerders

Schuldschein-investeerders zijn vaak verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen en kredietinstellingen, in het bijzonder spaarbanken en coöperatieve banken. Wat trekt hen aan in het Schuldschein?

  • Het product biedt spreads en looptijden die in de markt van de gesyndiceerde leningen niet voorhanden zijn.
  • Door de lagere bedragen krijgen meer investeerders toegang tot de markt.
  • Investeerders krijgen ook toegang tot organisaties en bedrijven die niet actief zijn in de obligatiemarkt.
  • Door de flexibiliteit van het Schuldschein is er voor elke investeerder wat wils. Institutionele investeerders verkiezen bijvoorbeeld vaak vaste coupons met een langere looptijd, terwijl commerciële banken de voorkeur geven aan middellange looptijden en een veranderlijke rentecoupon.

De rol van de bank

Vaak wordt een bank door de emittent aangeduid om de betalingen van de lening te regelen. De rol van de bank in het verhaal is die van ‘arranger’, legt Raoul Heßling, Schuldschein-expert van BNP Paribas, uit:

“De bank adviseert de klant over de structuur van het Schuldschein, de looptijden, de interesttypes en de inhoud van de documentatie. Samen met het bedrijf bereiden we ook een profiel van de emittent en een presentatie voor potentiële investeerders voor. We gebruiken natuurlijk ook ons netwerk om die investeerders te benaderen.”

Article

18.04.2016

Crowdsourcing: the basics

Twijfelt u tussen verschillende pistes om uw aanbod uit te breiden? Botst R&D op een technisch probleem? Uw klanten weten wellicht meer.

Dat is het uitgangspunt van crowdsourcing: een beroep doen op de inbreng van uw klanten en/of het brede publiek. Een aanpak die tegenwoordig wereldwijd aan populariteit wint, ook al is hij niet nieuw. Zo leidde crowdsourcing door de Britse overheid in 1714 al tot de uitvinding van de chronometer en daarmee een betrouwbare methode om de lengtepositie op zee te berekenen. 

Driehonderd jaar later zijn de basisprincipes onveranderd: bij crowdsourcing  werkt u met een netwerk van individuen en ‘communities’ binnen en vooral buiten de onderneming. Die leveren een bijdrage in de vorm van ideeën, tijd, expertise of financiële steun. Zo krijgt u toegang tot nieuwe oplossingen, mogelijkheden om gezamenlijke projecten te realiseren, taken te optimaliseren en kosten te drukken.

Dit systeem berust op uitwisseling, transparantie en communicatie. En werkt bovendien voor alle sectoren en op alle beleidsniveaus. U zou voor uw productontwikkeling bijvoorbeeld een community van ontwerpers kunnen inschakelen en samen met het publiek het beste voorstel kiezen. Dat brengt u vervolgens op de markt, eventueel zelfs gedeeltelijk gefinancierd via crowdfunding.

De crowd is er klaar voor

Sciencefiction, denkt u? Toch niet, dat bewijst het toenemende succes van het systeem. Bovendien is dit het ideale moment om in crowdsourcing te stappen:

  • communiceren met de crowd is makkelijker dan ooit tevoren dankzij de technologische ontwikkeling, de boom van sociale media en het ontstaan van online communities; 
  • de crowd staat te popelen: uit een gezamenlijk onderzoek van meerdere Europese universiteiten blijkt dat 54% van de Europeanen projecten van ondernemingen en andere particulieren creatief en/of financieel wil ondersteunen;
  • ‘co-creation’, of samen een project uitwerken, is ‘hot’. De crowd kan om heel uiteenlopende redenen in een project stappen: nood aan een creatieve uitlaatklep, commerciële motieven, inzet voor de samenleving of gewoon voor de eer of de ‘fun’;
  • de economie heeft dringend nood aan financieringsbronnen en innovatieve projecten om nieuwe groei te realiseren en de concurrentiekracht te verhogen.

U ook?

Het wordt zeker wennen, want een dergelijk systeem verandert ingrijpend de wijze waarop een organisatie kennis verzamelt, aan onderzoek doet, produceert en zelfs financiert. Tegelijk verandert de relatie met klanten of gebruikers, die uitgroeien tot potentiële medewerkers, financiers en ambassadeurs.

Toch hoeft dit geen bedreiging te zijn. Integendeel, crowdsourcing biedt u een unieke kans om af te stappen van uw klassieke methodes. U kunt nu ook extern op zoek gaan naar ideeën, de crowd feedback laten geven op intern ontwikkelde ideeën of zelfs beide benaderingen combineren – uw mogelijkheden zijn eindeloos.

Article

18.04.2016

De do’s & don’ts van crowdsourcing

Een goed crowdsourcing-project creëert een win-winsituatie, waarbij de initiatiefnemer en de crowd voelen dat ze samen iets verwezenlijken. Hoe pakt u dat aan?

Bij crowdsourcing is het onderdeel ‘crowd’ minstens even belangrijk als het onderdeel ‘sourcing’. Om succesvol te zijn, moet u die gemeenschap dan ook opbouwen en overtuigen. En net daar ligt de uitdaging: de crowd is geen anonieme, homogene massa, maar een verzameling van individuen en subgroepen. Die moet u elk afzonderlijk opsporen en mobiliseren. 5 tips voor een krachtige dynamiek met de crowd :

Verzorg de presentatie van uw project

Uw project moet aanspreken. Stel het voor aan de hand van foto’s, filmpjes of een duidelijke presentatie – vage schetsen of een half afgewerkt concept zijn onvoldoende. Houd uw uitleg zo eenvoudig mogelijk, want niet alle potentiële funders zijn specialisten of technici.

En niet te vergeten: houd uw streefbedrag zo realistisch mogelijk. Wek vooral niet de indruk dat de campagne een excuus is om u persoonlijk te verrijken of dat u het geld zult afleiden naar andere, bestaande projecten. Werkt u met rewards, zorg dan voor  originele en aantrekkelijke beloningen, opgedeeld in transparante en haalbare financieringsschijven. 

Bouw uw crowd

Ga op zoek naar de geschikte crowd en schaar deze mensen achter uw project. Benader ze via zo veel mogelijk verschillende kanalen en ken ze verschillende rollen toe: creatieve of technische inbreng, kritische analyse, ambassadeur, …

Houd de drempel daarbij zo laag mogelijk, ook binnen uw onderneming – voor een gezonde kruisbestuiving is het aan te raden om zo veel mogelijk van uw mensen in contact te brengen met de crowd. 

Leef uw project

Een project zonder animo heeft weinig slaagkansen. Wees dus gemotiveerd en blijf ook motiveren: reageer op vragen, houd rekening met opmerkingen en grijp in waar nodig. Houd er rekening mee dat deelnemers geen citroenen zijn waaruit u zomaar bruikbare ideeën kunt persen. Ook zij moeten een creatief proces doormaken waarbinnen ze hun input geleidelijk vorm kunnen geven. Zorg er dus voor dat ze voortdurend betrokken blijven. Daarvoor zult u elke subgroep anders moeten benaderen: aanmoedigen, (opnieuw) overtuigen, feliciteren, permanent uitdagen, … 

Houd uw campagne boeiend

Communiceer voortdurend, ook al gaat het soms om negatieve mededelingen. Hoe meer betrokkenheid u toont, hoe groter de loyauteit van de funders en hun bereidheid om vertragingen of problemen te accepteren.

Een goede dosering is hierbij belangrijk: zorg op regelmatige tijdstippen voor nieuws, zodat de crowd betrokken blijft en de aandacht voor uw campagne niet wegebt.

Uw project, uw regels

Het principe: u bepaalt waar u met uw campagne naartoe wilt en staat daarbij open voor suggesties uit de crowd. U leidt de crowd dus naar het gewenste eindproduct, niet omgekeerd. Anders zou het resultaat er wel eens heel anders kunnen uitzien dan u had gehoopt. Enkele voorbeelden van hoe het niet moet, zijn de recente – en snel afgeblazen – campagnes die leidden tot de productnaam ‘iSnack 2.0’, een chocoladereep met gehaktvulling of een afwasmiddel dat naar gebraden kip geurde…

Discover More

Contact
Close

Contact

Klachten

Zou u onderstaande vragen kunnen beantwoorden? Zo kunnen wij uw aanvraag sneller en op een meer geschikte manier behandelen. Alvast bedankt.

Is uw onderneming/organisatie klant bij BNP Paribas Fortis?

Mijn organisatie wordt bediend door een Relationship Manager:

Uw boodschap

Bedankt

Uw bericht is verzonden.

We antwoorden u zo snel mogelijk.

Terug naar de huidige pagina›
Top